Świadczenie postojowe a COVID-19
Pragniemy poinformować, że w związku z wejściem w życie w dniu 1 kwietnia 2020 r. ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 568), pomoc dla Przedsiębiorców ze strony ZUS będzie polegać m.in. na udzieleniu ulgi w zakresie świadczenia z tytułu przestoju w prowadzeniu działalności w wyniku COVID-19 osób prowadzących działalność gospodarczą – (wniosek RSP-D) i osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (wniosek RSP-C) – wnioski o świadczenie postojowe mogą być złożone do ZUS najpóźniej w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony ogłoszony stan epidemii
Świadczenie postojowe przysługuje, gdy w następstwie wystąpienia
COVID-19 doszło do przestoju w prowadzeniu działalności, odpowiednio przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą albo przez zleceniodawcę lub zamawiającego, z którymi została zawarta umowa cywilnoprawna.
Warunki przyznania świadczenia postojowego
Osobie:
- prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, zwanej dalej „osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą”,
- wykonującej umowę agencyjną, umowę zlecenia, inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowę o dzieło, zwane dalej „umową cywilnoprawną”
przysługuje świadczenie postojowe, jeżeli nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu.
Świadczenie postojowe przysługuje osobom zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli są:
- obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej lub
- posiadającymi prawo pobytu lub prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obywatelami państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, lub
- cudzoziemcami legalnie przebywającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą świadczenie
postojowe przysługuje jeżeli rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej
działalności gospodarczej przed dniem 1 lutego 2020 r. i:
1) nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz jeżeli przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe był o co najmniej 15% niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc i nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku;
2) zawiesiła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej po dniu 31 stycznia 2020 r. oraz przychód z prowadzenia pozarolniczej działalności
gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób
fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został
złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału
ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
obowiązującego na dzień złożenia wniosku.
Powyższych wymogów nie stosuje się do osoby prowadzącej pozarolniczą
działalność gospodarczą, do której mają zastosowanie przepisy dotyczące
zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej i która
korzystała ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106).
Osobie wykonującej umowę cywilnoprawną świadczenie postojowe
przysługuje jeżeli:
1) umowa cywilnoprawna została zawarta przed dniem 1 lutego 2020 r.;
2) przychód z umowy cywilnoprawnej w rozumieniu przepisów o podatku
dochodowym od osób fizycznych uzyskany w miesiącu poprzedzającym
miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe, nie był
wyższy od 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego
kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na
podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku.
Wysokość świadczenia postojowego
Świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 80% kwoty minimalnego
wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym
wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w 2020 r.
W przypadku gdy suma przychodów z umów cywilnoprawnych w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskana w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie postojowe wynosi mniej niż 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w 2020 r. świadczenie postojowe przysługuje w wysokości sumy wynagrodzeń z tytułu wykonywania tych umów cywilnoprawnych.
Osobie prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą do której mają
zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego podatku dochodowego w
formie karty podatkowej i która korzystała ze zwolnienia sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106), świadczenie postojowe przysługuje w wysokości 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w 2020 r.
W przypadku zbiegu praw do więcej niż jednego świadczenia postojowego
przysługuje jedno świadczenie postojowe
Formalności związane z ustaleniem prawa do świadczenia postojowego
Ustalenie prawa do świadczenia postojowego następuje na wniosek osoby
prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą lub osoby wykonującej
umowę agencyjną, umowę zlecenia lub inną umowę o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą – Kodeks Cywilny stosuje się przepisy dotyczące
zlecenia albo umowy o dzieło, składany do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Istotne jest, że w przypadku osoby wykonującej umowę cywilnoprawną wniosek składany jest do ZUS-u za pośrednictwem odpowiednio zleceniodawcy lub zamawiającego. Wniosek o świadczenie postojowe może być złożony w formie dokumentu papierowego albo elektronicznego opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym
udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Wniosek zawiera:
– dane osoby uprawnionej: imię i nazwisko, numer PESEL, numer NIP, gdy go nie nadano,
– numery PESEL i REGON, adres do korespondencji (w przypadku osób
wykonujących umowę cywilnoprawną), nazwę skróconą płatnika składek w przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą;
– wskazanie rachunku płatniczego osoby uprawnionej prowadzonego w kraju lub wydanego w kraju instrumentu płatniczego;
– dane odpowiednio zleceniodawcy albo zamawiającego za pośrednictwem
którego składany jest wniosek (imię i nazwisko, nazwę skróconą, numer NIP, a jeżeli nie nadano tego numeru – numery PESEL i REGON, adres do
korespondencji);
– inne informacje niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia postojowego;
– podpis wnioskodawcy.
W przypadku osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą zawiera również oświadczenie osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą potwierdzające spełnienie ww. warunków, ale również uzyskanie w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o świadczenie postojowe przychodu o co najmniej 15% niższego od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzedzającym ten miesiąc, jeżeli nie zawiesiła prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;
ZLECENIOBIORCA/ZAMAWIAJĄCY – w przypadku zleceniodawcy lub
zamawiającego, musi on załączyć do wniosku kopię umów cywilnoprawnych, a także oświadczenie potwierdzające:
– niedojście do skutku lub ograniczenie wykonywania umowy cywilnoprawnej z powodu przestoju w prowadzeniu działalności,
– datę zawarcia i wysokość wynagrodzenia z tytułu umowy cywilnoprawnej,
– uzyskanie przez osobę wykonującą umowę cywilnoprawną w miesiącu
poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek o świadczenie
postojowe, przychodu nie wyższego niż 300% przeciętnego miesięcznego
wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obowiązującego na dzień złożenia wniosku,
– otrzymanie oświadczenia od osoby wykonującej umowę cywilnoprawną, że nie podlega ubezpieczeniom społecznym z innego tytułu oraz o wysokości uzyskanych przychodów z innych umów cywilnoprawnych.
WAŻNE: wnioski o świadczenie postojowe mogą być złożone do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych najpóźniej w terminie 3 miesięcy od miesiąca, w którym został zniesiony ogłoszony stan epidemii
Odmowa prawa do świadczenia postojowego
Odmowa prawa do świadczenia postojowego następuje w drodze decyzji. Od decyzji o odmowie prawa do świadczenia postojowego, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach ustawy – Kodeks Postępowania Cywilnego dla postępowań w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Nienależne pobranie świadczenia postojowego
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi.
Za nienależnie pobrane świadczenie postojowe uważa się świadczenie:
– przyznane lub wypłacone na podstawie fałszywych oświadczeń lub
dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą świadczenie lub odpowiednio zleceniodawcę lub zamawiającego;
– wypłacone osobie innej niż osoba uprawniona, z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia
postojowego nie wydaje się później niż w terminie 5 lat od dnia, w którym
wypłacono nienależne świadczenie postojowe.
Kwota nienależnie pobranego świadczenia postojowego ustalona prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia stała się prawomocna. Kwota nienależnie pobranego świadczenia postojowego ustalona prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, a jeżeli prawo do świadczeń nie istnieje – ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji .
Kwoty nienależnie pobranego świadczenia postojowego podlegają zwrotowi
łącznie z odsetkami, na rachunek bankowy wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.